ĐINH PHONG, MỘT ẤN TƯỢNG HỘI HỌA | Tác giả Nguyễn Hữu Hồng Minh

Tôi biết và chơi với họa sĩ Đinh Phong nhìn lại có lẽ đã gần hai mươi năm. Và cũng thật lạ, anh cũng giấu kín thân phận nghệ sĩ của mình cũng ngần ấy năm. Tuyệt nhiên tôi và nhiều bạn bè không hề biết gì đến là anh có vẽ, là hàng ngày vẫn cặm cụi đơn độc hoan mê trong thế giới với giấc mơ sáng tạo nhiều chiều kích của riêng mình bằng cách sưu tập, đọc và phác thảo.

Hành trình bưng bít và khép kín ấy vẽ những vòng căng lớn cho đến khi nhỏ dần chín muồi cho đến một giai đoạn “nổ kén” là bay lên như giấc mơ siêu thực. Đó là lý do tại sao trong tranh Đinh Phong cho thấy sự hoan lộng về màu sắc và các bức tranh như cởi tung, mở tung hết biên độ chồng lấn tranh chấp, mở rộng hết nấc các vòng biên giới. Hết bức này đến bức khác với những màu sáng, độ bay khác nhau mang đến cho người xem một cảm xúc mặc cảm, vừa xa lạ vừa thân quen….

Cho đến khi Phong quyết định bước ra ngoài ánh sáng hội họa để một lần đến chơi anh cho tôi xem trên bàn làm việc trong căn phòng mình tất cả những vựng tập, những catolog của nhiều danh họa thế giới như Vincent van Gogh, Pablo Picasso, Edouard Manet đến Andy Warhol, Henri Matisse, Salvador Dali… Thì ra anh đã âm thầm bỏ gần mấy chục năm qua chỉ để đọc, nghiên cứu về hội họa. Và anh đã đi nhiều nước trên thế giới, thăm thú nhiều bảo tàng, thư viện chỉ để ngắm tranh, suy nghiệm, tìm kiếm các tư liệu về tranh.

Trong một phòng triển lãm ‘Giấc mơ siêu thực” của họa sĩ Đinh Phong tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM chiều 10.4.2021. Từ phải sang: Họa sĩ nhà phê bình Lý Trực Sơn, nhà sưu tập Thanh Hải – Mai Gallery, họa sĩ Trần Lưu Mỹ, Họa sĩ Ca Lê Thắng, nhà điêu khắc Đào Châu Hải và nhà thơ – nhạc sĩ Nguyễn Hữu Hồng Minh.

Đặc biệt, Đinh Phong chuyên chú đi sâu vào thế giới dáng tạo hai danh họa có đời sống cực kỳ phức tạp nhưng nhờ vậy tác phẩm được đẩy tới bến bờ cuồng nộ thăng hoa là Willem de Kooning và Gauguin. Sắc độ giao cảm tranh ngang bằng cái chết. Ở Việt Nam anh từng gặp gỡ và sưu tập tranh của các họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm, Trần Lưu Hậu, Trần Hải Minh…

Một điều khó tưởng tượng là ròng rã trong suốt 6 tháng, khi cơn chấn động cuồng phong màu sắc bùng phát, họa sĩ đã tách rời bạn bè và những nhịp điệu cuộc sống hàng ngày để giam mình vào thế giới vẽ. Thậm chí, để không rớt hay mất nhịp tư tưởng, màu sắc liên hoàn chuyển động, đôi khi anh vừa ăn vừa vẽ tại chỗ. Hay vợ anh vì nóng lòng lo cho sức khỏe của chồng nên phải xuống xưởng đút từng muỗng cơm cho anh ăn. Những bức tranh đã ra đời trong một nhịp điệu thần bí như thế! Và rõ ràng Thượng đế đã thử thách mỗi người nghệ sĩ một vẻ khác nhau. Điều đó làm nên cái đẹp bất ngờ và tuyệt đối của tác phẩm.

Mỗi tác phẩm anh như là một mảng ghép vỡ vụn từ giấc mơ siêu thực của người họa sĩ. Và khi đặt chung với nhau, chúng tạo nên một thế giới của những khối màu chuyển động, uốn lượn tự do và nhẹ nhàng trong giấc mơ của ‘người bay’.

“Đôi lúc tôi cảm nhận từ trái tim mình, niềm vui sáng tạo như dòng điện loé sáng, soi rọi trong tâm trí. Tôi giam mình trong phòng, phóng bút vẽ lên toan những ý tưởng nảy sinh trong đầu. Đây đâu chỉ là sáng tạo không? Mà còn là đam mê, đam mê mạnh mẽ mới thôi thúc mình muốn thực hiện, muốn cho mọi người nhìn thấy, chia sẻ và cảm nhận được giấc mơ siêu thực của mình” – Anh chhia sẻ với tôi trong một lần đối ẩm.

Đinh Phong say mê vẽ và sáng tác bằng nhiều chất liệu khác nhau như màu acrylic trên toan, tượng đồng, gốm phủ men. Đây là lần đầu tiên người họa sĩ cầm cọ, cầm bay, nhưng với kiến thức chuyên sâu về những nguyên lý nghệ thuật cộng với tâm thức duy lý siêu hình sẵn có, các tác phẩm của anh gần như không có dấu hiệu của sự ‘nghiệp dư’.

Tượng Đinh Phong nhìn ban đầu thấy đơn giản nhưng có thời gian chiêm ngắm, chiêm nghiệm thì thấy quá đỗi lạ lùng và đọc đáo. Đó là những khối, những ẩn ngữ chồng lên nhau. Ví như tượng “Giác ngộ” như một biểu ngữ tôn giáo mới không cũ. Đó là một nét căng, gợi lên hình ảnh chắp tay thành kính trong Phật bà Quan thế âm nghìn tay, nghìn mắt. Là chiếc lá thiêng bồ đề tán cây Phật ngồi tu luyện, quân tưởng vũ trụ và đắc đạo. Là hình ảnh của ngọn lửa thiêng của trí tuệ và tâm thức.

Ở một tượng mới “Rỗng” anh chú tâm đi tìm sự rỗng ở bên trong. Cuộc sống thực sự chỉ là rỗng, trống rỗng. Chúng ta tự đặt ra những khuôn khổ, thành kiến, tự làm chật cứng vì tự đổ đầy lên nó những khái niệm mà thôi.

Tưởng phải dùng lại một nhận định của nhà phê bình nghệ thuật Nguyễn Quân:

“Bố cục hai chiều, không gian ba chiều, liên kết đường nét, chuyển biến của khối và nhịp điệu, tạo hình rất chững chạc, chỉn chu, có cân nhắc kỹ lưỡng. Sự thoải mái tự do, dang dở, thấy rõ hơn ở các tác phẩm điêu khắc 3D chất liệu gốm, đồng nhưng cũng vẫn bảo toàn được tính nhất quán form tổng thể”.

Trong rất nhiều tác phẩm, tôi để ý thấy Đinh Phong gần như chú trọng đến yếu tố mở rộng liên kết. Anh xây dựng một mô hình bay bổng, khêu gợi quyến dụ tính tưởng tượng của sáng tạo. Phát hiện các mô kép tương tác, hấp lực giải cấu tiềm năng của các vùng ngoại biên và không đề cao tính trung tâm. Hình như trung tâm đã cạn kiệt nếu không muốn nói đang chết vì chủ nghĩa hình thức và chủ quan trong thuyết giả tưởng, già cỗi. Ngoại vi kêu gọi sự rạng rỡ bởi tính trẻ trung chưa rõ cấu trúc của nó. Hoặc những mê lộ chưa tự chết bởi danh tiếng và mặc khải.

Tác phẩm của họa sĩ Đinh Phong trong nhiều hình thức là tính tương tác cao, đan bện, xoắn chuỗi. Đơn cử những bức tranh vẽ về những giấc mơ hoang lộng, những khối tượng đa diện, đa chiều có thể úp ngang, lật ngược đa nhân cách nhiều hình thức. Khán giả thưởng ngoạn có thể tùy ý chọn ngay cho mình một thái độ lúc ấy khi thưởng thức nghệ thuật chứ không đi vào theo một đường hầm sáng tạo, đường viền kẽ sẵn như đến nay. tinh thần một chiều đơn điệu đã nhìn thấy nghèo nàn từ trước

Sau thành công lớn của triển lãm “Người bay và giấc mơ siêu thực” ra mắt người yêu nghệ thuật và nghệ sĩ, họa sĩ phía Bắc tại Hà Nội (11.2020), thì vào trung tuần tháng 4.2021 này họa sĩ Đinh Phong sẽ ra mắt triển lãm “GIấc mơ siêu thực” tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM.

Hy vọng anh lại làm một cuộc đột phá mới thật ngoạn mục với người yêu tranh và nghệ thuật phía Nam.

(Sài Gòn,  14.3.2021).

 

NGUYỄN HỮU HỒNG MINH

 

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to Top