Triển lãm “Hội họa và điêu khắc Đinh Phong” sẽ giới thiệu 31 tác phẩm mới nhất của nghệ sĩ tại Art Space, Đại học Mỹ thuật Việt Nam (42 Yết Kiêu, Hà Nội) từ ngày 30/11 đến 14/12/2025.
Sinh ra ở Hà Nội nhưng lập nghiệp nhiều năm tại Sài Gòn, Đinh Phong từng khá thành công trong kinh doanh trước khi quay lại với đam mê từ thuở nhỏ: hội họa và điêu khắc. Anh gần như tự học hoàn toàn, thông qua việc xem, đọc, trao đổi và nuôi dưỡng sự ngưỡng mộ với nhiều nghệ sĩ đi trước. Khối lượng sáng tác đồ sộ trong 5 năm khiến nhiều người bất ngờ, bởi theo giới chuyên môn, chỉ có sự thực hành liên tục và nỗ lực làm việc không đặt mục tiêu thành “nghệ thuật” mới tạo ra được sản lượng tác phẩm lớn như vậy.
Trước triển lãm lần này, Đinh Phong từng trưng bày trong một triển lãm chung với điêu khắc gia Đào Châu Hải (2022) và có ba triển lãm cá nhân tại Hà Nội và TP HCM. Ở hai không gian sáng tác tại TP HCM và Tiền Giang, anh lưu giữ hàng trăm tác phẩm ở nhiều chất liệu khác nhau, trong đó điêu khắc đồng và inox là những loại hình nặng nhọc, tốn nhiều thời gian và chi phí. Tình yêu thơ ca cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến tác phẩm của anh, tạo nên chất trữ tình và sự tự do xuyên suốt. Anh thường xuyên cập nhật hành trình sáng tác trên website cá nhân.
Nói về triển lãm, Đinh Phong cho biết anh luôn sáng tác theo hiện tại, không lên kế hoạch hay theo đuổi lý thuyết cố định. Với anh, cảm hứng đến từ chất liệu, còn nghệ thuật là một thôi thúc mang tính bản năng. Anh không đặt tên tranh để tránh “áp đặt” người xem, tạo không gian tự do cảm nhận. Việc liên tục đổi hướng đặt tượng, khám phá khoảng rỗng – đặc trong điêu khắc giúp anh tạo ra những hiệu ứng thị giác mới mỗi lần thay đổi vị trí tác phẩm.
Điêu khắc gia Đào Châu Hải, người theo dõi Đinh Phong từ những ngày đầu, nhận xét nghệ sĩ không đặt nặng tư duy tạo hình hay lý thuyết nghệ thuật, mà sáng tác bằng cảm xúc cá nhân, điều mà không phải ai cũng đạt được. Ở góc độ kỹ thuật, ông đánh giá cao việc Đinh Phong dần chuyển từ acrylic sang kim loại, lưới thép, kỹ thuật tổng hợp… tạo nên hấp lực mới so với giai đoạn trước.
Giám tuyển triển lãm, nhà nghiên cứu Vũ Huy Thông cho rằng bước chuyển sang chất liệu kim loại là nỗ lực đáng kể trong hành trình sáng tạo của Đinh Phong. Những lá đồng được ăn mòn axit, phủ màu, gia nhiệt; lưới kim loại vò nhàu; hay các lớp sơn acrylic dán ghép… mang đến ngôn ngữ thẩm mỹ mới. Hòa sắc ghi xám, các mảng gỉ xanh hay ánh kim tương phản tạo cảm giác về thời gian, sự hoại mòn hay liên tưởng đến hiện trường khảo cổ. Các motif trừu tượng mang tính ngẫu hứng tiếp tục là dấu ấn đặc trưng trong phong cách của anh.
Triển lãm lần này quy tụ gần 15 tranh lớn (một số trên 10 m2) và 17 tượng đồng, inox với đủ kích cỡ. Theo giới chuyên môn, năng lực thực hành sung mãn cùng việc không đặt nặng định kiến thẩm mỹ giúp tác phẩm của anh tạo ra phức cảm thị giác đặc biệt. Cấu trúc hình khối trên tranh và tượng biến chuyển liên tục trong các trạng thái sáng – tối, rỗng – đặc, lớn – nhỏ theo một logic cân bằng khó lý giải. Dù câu trả lời về độ bền giá trị còn ở phía trước, những gì anh làm trong 5 năm qua đã đủ để khẳng định vị thế của một người thực hành nghệ thuật bền bỉ.
Nhà nghiên cứu Quách Cường nhận định tranh và tượng của Đinh Phong đều xoay quanh sự tương giao giữa con người và vũ trụ. Dù không xuất hiện trực tiếp, con người hiện hữu trong các dạng năng lượng, chuyển động, ánh sáng. Ông đánh giá nghệ sĩ đang theo hướng “mỹ học vật chất”, coi vật chất, ánh sáng và hư không là chủ thể biểu đạt chứ không chỉ là phương tiện. Sự độc lập tư duy giúp Đinh Phong mở ra không gian sáng tạo giao thoa giữa hội họa – điêu khắc – triết học.
Từ giai đoạn 2024-2025, Đinh Phong rời xa mặt phẳng truyền thống của hội họa để theo đuổi “phi toan hóa”: vẽ trên thép mỏng, lưới inox, lá đồng. Ở đó, bề mặt tác phẩm trở thành một cơ thể vật chất sống động, có trọng lượng, phản chiếu, oxy hóa. Thay vì “vẽ lên”, anh “tác động vào” chất liệu: đốt, mài, ăn mòn, gấp, hàn… để vật liệu tự phản ứng với môi trường. Tác phẩm vì thế giống những địa tầng xúc cảm, nơi ánh sáng và kim loại mang ý niệm triết học về thời gian.
Nhà nghiên cứu Phước Châu nhìn nhận Đinh Phong luôn trung thành với những thôi thúc nội tâm. Với anh, triển lãm chỉ là một điểm dừng tạm thời; còn trong xưởng vẽ, hành trình khám phá vật chất và màu sắc mới là nơi nghệ sĩ đối diện chính mình. Ông cho rằng chất liệu là thế mạnh rõ rệt của Đinh Phong, còn cuộc chơi sắc màu vẫn còn những phân vân, điều tạo nên trạng thái “đồng hiện thành – bại” vốn rất đặc thù của người sáng tạo.
Khi được hỏi về khả năng mang triển lãm vào TP HCM, nơi anh đã sống hơn 40 năm, Đinh Phong cho biết vẫn mong muốn giới thiệu tại Sài Gòn nhưng cần tìm địa điểm phù hợp vì tượng của anh lớn và nhiều. Anh ưu ái Hà Nội, cố hương của mình, bởi yêu mùa thu và không khí nghệ thuật của thành phố.
Triển lãm vì thế không chỉ là nơi trưng bày tác phẩm, mà còn là minh chứng cho hành trình tự do sáng tạo, nơi nghệ sĩ Đinh Phong lựa chọn lắng nghe vật chất, cảm xúc và thời gian để tìm thấy chính mình.
Ảnh: Harry Nguyễn
145/12 Nguyễn Đình Chính. P. 11, Q. Phú Nhuận, Tp. Hồ Chí Minh.